Historia winiarstwa w Polsce jest bardzo barwna. Wbrew pozorom na ziemiach naszego kraju początki produkcji wina sięgają odległych czasów, mimo że nie był to ówcześnie najpopularniejszy trunek.

Początki Piastów to czas, gdy największą popularnością cieszyły się piwo i miód pitny. Jednak po przyjęciu chrześcijaństwa sytuacja się nieco odmieniła. Duchowni potrzebowali wina podczas liturgii. Biorąc pod uwagę fakt, że transport z południa Europy oraz przechowywanie w odpowiednich warunkach było dość kłopotliwe, postanowiono założyć pierwsze polskie winnice. Książę Henryk Sandomierski w 1166 roku sprowadził zakon joannitów nad Noteć, postawił klasztor i szpital oraz podarował im winnicę.

O produkcji wina wiele można usłyszeć w okolicach Zielonej Góry, która obecnie najbardziej się kojarzy z polskim winnictwem. Odnalezione zostały zapiski, w których wspominano o uprawie winorośli i produkcji trunku właśnie w tych obszarach. Spowodowane jest to na pewno klimatem oraz ukształtowaniem powierzchni. Mocno nasłonecznione wzgórza okazały się korzystnym miejscem.

Spory rozwój winiarstwa w Polsce miał miejsce w XIV wieku, kiedy to mieszczanie trudnili się pracą na plantacjach i późniejszą produkcją wina. Okazało się być to bardzo opłacalne zajęcie. Główne ośrodki produkcji w tamtych czasach to okolice Krakowa, Sandomierza, Płocka, Poznania oraz Torunia. Wkrótce nadeszły jednak srogie zimy, które zahamowały dotychczasowy rozwój.

Przez kilka stuleci produkcja wina w Polsce odbywała się na marginalną skalę. W XIX wieku pojawił się kolejny problem w postaci plagi filoksery, czyli szkodnika zwanego żółtą mszycą. Winnictwo na terenie naszego kraju niemalże przestało istnieć.

winaWina z Winnicy Płochockich

Dopiero po I wojnie światowej podjęto próby ponownego jego rozwoju w niepodległej już Polsce. W zachodniej Wielkopolsce, w okolicach Warki nad Pilicą, prowadzono prace mające na celu wznowienie produkcji na większą skalę, jednak II wojna światowa szybko pohamowała te zapędy. Po jej zakończeniu winnice były przejmowane przez rządy komunistyczne, co również nie sprzyjało wzrostowi. Mimo to tradycja przetrwała.

W latach 90. XX wieku wzrosło zainteresowanie winem i znacząco zwiększono import z innych krajów. Próby uprawy winorośli i produkcji wina przynosiły wiele pożytecznych wniosków. Największą szkodę przynoszą polskie, mroźne zimy, dzięki czemu najlepiej sprawdzają się odmiany mieszane: Jutrzenka, Bianca, Muscat Odesskij czy Hibernal (białe) oraz Rondo Regent i Wisznowyji Rannij (czerwone). W roku 2011 łączna szacowana powierzchnia winnic w Polsce wynosiła ok. 500 ha. Warto zwrócić uwagę, że powstało wiele małych winnic – było ich wówczas mniej więcej 500.

winnicaWinnica Płochockich

Obecnie Polska jest podzielona na 6 rejonów winiarskich:

Szacuje się, że na polskich ziemiach jest aktualnie około 1000 hektarów winnic. Większość z nich ma od kilku do nawet kilkudziesięciu hektarów powierzchni. Polacy coraz częściej sięgają po rodzime wino, zapewniając w ten sposób stabilny rozwój winnicom na terenie kraju.